Overwinteren in het buitenland: wat moet u regelen?
Wat u regelt voor een winter in Spanje of Portugal, en wanneer: een tijdlijn van drie maanden vooraf tot de terugreis, met alle grenzen in dagen.
In dit artikel 9 onderdelen
- Hoe lang gaat u weg, en wat verandert er dan?
- Welke grenzen gelden er, in dagen?
- Rekenvoorbeeld: vier maanden Torrevieja
- Wat regelt u drie maanden vooraf?
- Wat regelt u zes weken vooraf?
- Wat regelt u twee weken vooraf?
- Wat regelt u als u er eenmaal bent?
- Waar let u op als u in maart terug bent?
- Verder lezen per onderwerp
Kort gezegd
Voor de meeste overwinteraars die 2 tot 5 maanden weggaan, is er minder te regelen dan het nieuws doet denken. U blijft ingeschreven in uw gemeente, uw zorgverzekering loopt door en met alleen AOW hoeft u niets aan de SVB te melden. Wat u wél op tijd regelt, zijn vier dingen: een reisverzekering die de hele winter dekt, een melding aan de woonverzekeraar, een medicijnverklaring als u een middel onder de Opiumwet gebruikt, en bij een verblijf van meer dan drie maanden een inschrijving op uw bestemming.
Hieronder staat wat u wanneer doet, van drie maanden voor vertrek tot de terugreis in maart, en welke grenzen u bij welk aantal dagen tegenkomt.
Hoe lang gaat u weg, en wat verandert er dan?
Hoe langer u weg bent, hoe meer grenzen u raakt. Rond 60 dagen begint het bij de reisverzekering, rond 90 dagen bij de woonverzekering en de inschrijving. Overwinteraars vallen grofweg in drie groepen.
| 6 tot 8 weken | 3 tot 4 maanden | 5 tot 6 maanden | |
|---|---|---|---|
| Doorlopende reisverzekering | Past meestal binnen 60 dagen | Vaak nodig: de keuze voor 180 dagen | 180 dagen is krap of te kort |
| Woonverzekering | Meestal niets; bij sommige verzekeraars melden vanaf 2 maanden | Melden; na 90 dagen vervalt bij Interpolis de dekking voor vorst en vandalisme | Bij OHRA na 6 maanden alleen nog beperkt verzekerd |
| Inschrijven op de bestemming | Niet nodig | Nodig zodra u langer dan 3 maanden blijft | Nodig |
| Medicijnen onder de Opiumwet | Schengenverklaring (één per 30 dagen) | Vanaf 90 dagen een Engelstalige verklaring | Engelstalige verklaring |
| AIO-aanvulling | Past als u dat jaar verder weinig reist | Past niet meer boven 91 dagen | Past niet |
| Mobiel internet (EU-roaming) | Meestal geen verschil | Mogelijk: bent u in een periode van 4 maanden vaker in het buitenland dan thuis, dan mag uw provider u een bericht sturen en een toeslag rekenen | Ja, zelfde regel: vraag uw provider wat hij doet, of neem ter plekke een simkaart |
Een proefwinter van 6 tot 8 weken is daarom een rustige eerste keer: u raakt bijna geen enkele grens. Hoe zo’n eerste winter bevalt, leest u in uw eerste winter in het zuiden.
Voor 5 tot 6 maanden in de Algarve geldt nog iets extra. Portugal telt de 183 belastingdagen niet per kalenderjaar, zoals Spanje, maar in elke periode van 12 maanden. Van 1 november tot en met 30 april bent u 181 dagen in Portugal, dus vlak onder die grens. Hebt u er een eigen woning die u als vaste verblijfplaats aanhoudt, dan kunt u ook zonder die dagen inwoner worden. Meer daarover in overwinteren in de Algarve.
Welke grenzen gelden er, in dagen?
Er zijn zeven grenzen die er voor een overwinteraar toe doen. Drie komen uit Nederland, twee van de bestemming en twee uit uw eigen polissen.
| Grens | Voor wie | Hoe het telt | Wat u doet |
|---|---|---|---|
| AIO: 13 weken (91 dagen) | Wie een AIO-aanvulling heeft. Is uw partner jonger dan de AOW-leeftijd, dan geldt voor hem of haar 4 weken (28 dagen) | Per kalenderjaar, alle reizen opgeteld. Een verblijf over de jaarwisseling mag ook in zijn geheel niet langer dan 91 dagen duren | Plan binnen de grens. Bij twijfel: SVB bellen |
| Reisverzekering: vaak 60 dagen | Iedereen met een doorlopende reisverzekering | Per reis, aaneengesloten dagen | Polis nakijken; bij Univé en ANWB kunt u kiezen voor 60 of 180 dagen |
| Woonverzekering: 2 tot 6 maanden | Wie een huis leeg laat staan | Per afwezigheid, verschilt per verzekeraar | Melden en de vorstvoorwaarden lezen |
| Inschrijven op de bestemming: 3 maanden | EU-burgers die langer blijven | Vanaf de dag van binnenkomst in dat land | In Spanje binnen 3 maanden het registratiecertificaat aanvragen |
| Belasting op de bestemming: 183 dagen | Iedereen | Spanje per kalenderjaar; Portugal per 12 maanden | Weet waar u staat; een winter over de jaarwisseling blijft in Spanje meestal ruim onder de grens |
| Uitschrijven uit de gemeente (BRP): 8 maanden | Iedereen | Meer dan 8 maanden binnen een jaar, ook niet aaneengesloten | Pas uitschrijven als u verwacht die grens te halen. Een eigen huis in Nederland verandert daar niets aan |
| Zorgverzekering: 1 jaar | Iedereen | Per verblijf | Niets: onder een jaar houdt u uw Nederlandse zorgverzekering |
Alle grenzen staan uitgebreid, met de telregels per grens, in hoe lang mag u overwinteren?. Met de overwinterteller vult u uw eigen data in en ziet u op welke dag u welke grens bereikt.
Twee dingen die vaak verkeerd rondgaan. De AOW stopt niet na 13 weken: die grens geldt alleen voor de AIO-aanvulling. En wie met alleen AOW overwintert, hoeft niets aan de SVB te melden. Dat zei een SVB-woordvoerder in februari 2025 tegen MAX Vandaag.
Rekenvoorbeeld: vier maanden Torrevieja
Neem een bedacht stel uit Apeldoorn, allebei met AOW en zonder AIO, dat in de winter 2026-2027 van 15 november tot 14 maart naar Torrevieja gaat. Zij raken vier grenzen, en voor elk daarvan is iets te doen vóór vertrek.
Vier maanden Torrevieja: 15 november tot 14 maart, 119 dagen weg
lichtblauw: u bent weg één vakje is één week zeeblauw: vertrek en terugkeer rondje met nummer: een grens
- 14 januari, dag 60. De laatste dag van een doorlopende reisverzekering van 60 dagen.
- 13 februari, dag 90. Daarna vervalt bij Interpolis de dekking voor vorst en vandalisme.
- 15 februari. Drie maanden in Spanje: het registratiecertificaat is nodig.
Het voorbeeld rekent met deze winter. Vertrekt u een jaar later, dan veranderen de dagen nauwelijks; alleen in een schrikkeljaar (februari 2028) komt er een dag bij.
Zo tellen de dagen. De SVB telt de vertrekdag als een dag in Nederland en de terugkeerdag als een dag in het buitenland. Dan is het stel 119 dagen weg: 16 november tot en met 14 maart.
| Grens | Wanneer ze die raken | Wat ze doen |
|---|---|---|
| Doorlopende reisverzekering van 60 dagen | Half januari | Vóór vertrek overstappen op de keuze voor 180 dagen, of een aparte polis voor de hele reis |
| Woonverzekering (bij Interpolis 90 dagen) | Half februari | Vóór vertrek melden en vragen wat er na 90 dagen nog gedekt is |
| Inschrijven in Spanje (3 maanden) | 15 februari | In de eerste weken een afspraak maken voor het registratiecertificaat |
| Medicijnverklaring (90 dagen of langer) | Vanaf vertrek | Gebruikt een van beiden een middel onder de Opiumwet, dan een Engelstalige verklaring, die op 18 oktober al bij het CAK moet zijn (4 weken voor vertrek) |
| Belasting in Spanje (183 dagen) | Niet | Ze zijn 47 dagen in Spanje in 2026 en 73 dagen in 2027, de dag van aankomst meegeteld |
| Gemeente (8 maanden) | Niet | Ze blijven ingeschreven in Apeldoorn |
| Zorgverzekering (1 jaar) | Niet | Ze nemen de Europese zorgpas mee |
Had een van beiden een AIO-aanvulling gehad, dan was 119 dagen te lang. Met dezelfde vertrekdatum zou die persoon uiterlijk op 14 februari terug moeten zijn: dat is dag 91. Doet hij dat elk jaar, van 15 november tot 14 februari, dan zit hij elk kalenderjaar precies op 91 dagen (45 dagen in januari en februari, 46 dagen vanaf half november). Dan is er geen ruimte meer voor een andere reis, ook niet voor een lang weekend. Hoe u dat beter plant, staat in overwinteren met een AIO-aanvulling.
Wat regelt u drie maanden vooraf?
Drie maanden voor vertrek legt u de grote dingen vast: waar u heen gaat, waar u woont, en of uw reisverzekering de hele winter dekt.
De bestemming. De Costa Blanca, de Costa del Sol, de Canarische Eilanden en de Algarve verschillen in warmte, prijs en sfeer. Ze staan naast elkaar in waar overwinteren?.
De huur. Winterhuur wordt regelmatig voor minimaal vier maanden aangeboden. Zo vroeg een appartement in Altea Hills dit jaar €1.190 per maand voor minimaal vier maanden, exclusief gas, water en licht (een advertentie op Funda). Vraag altijd of er verwarming is en of het verbruik in de prijs zit: ook aan de kust kunnen de avonden in januari fris zijn. Waar u zoekt en waar u in het contract op let, leest u in winterhuur in Spanje en Portugal. Wat de hele winter kost, rekenen we voor in wat kost overwinteren?.
De reisverzekering. Kijk in uw polisvoorwaarden naar het maximum aantal dagen per reis. Bij Univé en ANWB kiest u bij een doorlopende reisverzekering tussen 60 en 180 dagen aaneengesloten (gecontroleerd op 10 november 2026). Andere verzekeraars hebben andere grenzen. Wie langer weg is dan zijn polis toestaat, is na die dag niet meer verzekerd voor bijvoorbeeld repatriëring. Uw basisverzekering betaalt die niet. Meer in reisverzekering voor een lange winter.
Met een AIO-aanvulling: tel uw reisdagen van dit kalenderjaar en het volgende. Weet u vooraf dat u in een jaar boven de 91 dagen uitkomt, dan moet u dat aan de SVB doorgeven. Over kortere reizen zegt de SVB niet overal hetzelfde. Bel bij twijfel de SVB en vraag het antwoord op papier.
Wat regelt u zes weken vooraf?
Zes weken vooraf zijn het huis, de medicijnen, het huisdier en de auto aan de beurt. Vooral de medicijnverklaring heeft een vaste termijn.
De woonverzekering. Verzekeraars hanteren verschillende termijnen voor een leeg huis:
| Verzekeraar | Wat er gebeurt als het huis leeg staat |
|---|---|
| Interpolis | Tot 90 dagen: diefstal alleen gedekt bij braaksporen. Na 90 dagen ook geen dekking voor vorst, vandalisme en glas |
| Univé | Leeg is: langer dan 3 maanden niemand in huis. Dan alleen nog brand, bliksem, storm en aanrijding. Leegstand melden binnen twee maanden |
| OHRA | De eerste 6 maanden gewoon verzekerd, maar diefstal en vandalisme alleen na inbraak. Daarna sterk beperkt |
Dit staat op de websites van de verzekeraars zelf (gecontroleerd op 10 november 2026). Bel of mail uw verzekeraar, zeg van wanneer tot wanneer u weg bent, en vraag welke voorwaarden er dan gelden. Bewaar het antwoord. Alle verzekeraars naast elkaar staan in woonverzekering als uw huis maanden leeg staat.
De medicijnen. Gebruikt u een medicijn dat onder de Opiumwet valt, zoals sommige sterke pijnstillers, dan hebt u een medicijnverklaring van het CAK nodig. Een Schengenverklaring is 30 dagen geldig en u mag er maximaal drie achter elkaar meenemen. Voor een reis van 90 dagen of langer hebt u een Engelstalige medicijnverklaring nodig. Die stuurt u ten minste 4 weken voor vertrek per post naar het CAK, omdat alleen een echte handtekening geldt. Welke verklaring u nodig hebt, ziet u met de hulp van het CAK. Vraag daarnaast uw apotheek hoeveel medicijnen u voor de hele winter mee kunt krijgen. Het hele stappenplan staat in medicijnen voor drie of vier maanden mee.
Het huisdier. Een hond, kat of fret heeft binnen de EU een chip, een geldige rabiësvaccinatie en een Europees dierenpaspoort nodig. De chip moet er eerst in, dan volgt de prik, en die is pas 21 dagen na de eerste vaccinatie geldig. Begint u daar laat mee, dan schuift uw vertrek op. Een lintwormbehandeling is voor Spanje en Portugal niet nodig. Zie hond of kat mee om te overwinteren.
De auto. Kijk of uw APK tijdens de winter verloopt, en vraag uw autoverzekeraar hoe lang u in het buitenland gedekt bent. Rijden met een Nederlands kenteken in Spanje kent ook een grens, maar die is minder duidelijk dan vaak wordt beweerd. Daarover meer in met de eigen auto overwinteren.
Wat regelt u twee weken vooraf?
In de laatste twee weken regelt u de post, de bank en DigiD, en maakt u afspraken met wie op het huis let.
De post. PostNL stuurt uw persoonlijke post tot 52 weken door naar een tijdelijk adres in het buitenland. Dat kost €24,95 voor de eerste week en €9,95 voor elke week daarna (tarief op 10 november 2026). Voor 17 weken, ongeveer de winter uit het voorbeeld, komt dat op €184,15. Pakketten, post van andere postbedrijven en brieven met track & trace gaan niet mee. Het kan ook goedkoper: de buren of een van de kinderen halen de post op, openen hem en sturen een foto. De voor- en nadelen staan in post, DigiD en bankzaken regelen.
DigiD. Zet de DigiD-app op uw telefoon en activeer hem nog in Nederland. De app werkt met gewoon internet, dus ook als een sms in het buitenland niet aankomt. Zonder geactiveerde app kunt u geen sms-controle toevoegen.
De bank. Vraag uw bank of uw pas in Spanje of Portugal werkt en welke limiet er geldt voor pinnen en betalen. Zorg dat vaste lasten automatisch doorlopen.
Het huis. Laat de verwarming aan. Univé adviseert 12 tot 15 graden. Kijk in uw polis welke minimumtemperatuur uw eigen verzekeraar vraagt: sommige adviezen noemen 10 graden, andere 15. Draai de buitenkraan dicht en laat hem leeglopen. Geef iemand een sleutel die wekelijks komt kijken, met een lijstje: waar de hoofdkraan zit, het nummer van uw verzekeraar en hoe ze u bereiken. De hele lijst per ruimte staat in uw huis leeg tijdens de winter.
De Europese zorgpas. Kijk of u de Europese zorgpas (EHIC) hebt en tot wanneer hij geldig is. U vraagt hem aan bij uw zorgverzekeraar.
Alles bij elkaar, om af te vinken en te printen: de checklist voor overwinteraars.
Wat regelt u als u er eenmaal bent?
Blijft u langer dan drie maanden, dan schrijft u zich in. Verder: weet waar de dokter zit, en zoek mensen op.
Inschrijven. In Spanje vraagt een EU-burger die langer dan drie maanden blijft het Certificado de Registro de Ciudadano de la UE aan. Dat moet persoonlijk, binnen drie maanden na binnenkomst, bij de Oficina de Extranjeros of het politiebureau van de provincie. U krijgt het certificaat meteen mee, met uw NIE-nummer erop. Zo staat het op de site van de Spaanse politie. U toont dan aan dat u voldoende middelen hebt (uw pensioen telt mee) en verzekerd bent voor ziektekosten. In Portugal is het de câmara municipal, binnen 30 dagen na de eerste drie maanden. U blijft gewoon ingeschreven in uw Nederlandse gemeente. Stap voor stap: langer dan drie maanden in Spanje.
De dokter. Ga met uw Europese zorgpas naar een publiek gezondheidscentrum. Wat u daar aan zorg krijgt, valt onder uw eigen risico. Uw zorgverzekering vergoedt nooit meer dan dezelfde zorg in Nederland kost, dus in een privékliniek kunt u flink moeten bijbetalen. Zoek in de eerste week op waar het dichtstbijzijnde publieke ziekenhuis is. Hoe het in Spanje en Portugal werkt, leest u in ziek tijdens het overwinteren. Hoe de lagen van uw verzekering samenwerken, staat in uw zorgverzekering tijdens het overwinteren.
Misschien hebt u gelezen over de CAK-wijziging van 1 november 2026. Die gaat over mensen met vroegpensioen die emigreren, niet over wie in Nederland ingeschreven blijft en alleen de winter weg is. Zie verandert er iets voor overwinteraars?.
Mensen leren kennen. De eerste weken bepalen vaak hoe de winter verloopt. Een vereniging, een wandelclub of taalles geeft vaste punten in de week. Waar u Nederlanders en anderen ontmoet, staat in andere Nederlanders ontmoeten in de winter.
Waar let u op als u in maart terug bent?
Kijk eerst het huis na, laat de verzekeraar weten dat u er weer bent, en tel uw dagen als u later in het jaar nog op reis wilt.
- Het huis: loop de leidingen, de cv-ketel en de buitenkraan na. Is er schade, meld die dan meteen.
- De woonverzekering: hebt u leegstand gemeld, laat dan weten dat het huis weer bewoond is.
- De zorgnota’s: zorg die u ter plekke zelf betaalde, declareert u bij uw zorgverzekeraar. Bewaar de bonnen tot de vergoeding binnen is.
- De medicijnen: vraag een nieuw herhaalrecept aan voordat de voorraad op is.
- De dagen: met een AIO-aanvulling tellen de dagen van januari tot uw terugkeer al mee voor dit kalenderjaar. Wie op 14 februari terugkomt, heeft er al 45 van de 91 gebruikt. Ook voor de 8 maanden van de gemeente tellen een winter en een lange zomerreis samen. Meer over die grens in overwinteren of emigreren.
Verder lezen per onderwerp
- Plannen en dagen tellen: hoe lang mag u overwinteren?, de overwinterteller en de checklist voor vertrek
- Bestemmingen: waar overwinteren?, met de Costa Blanca, de Costa del Sol, de Canarische Eilanden en de Algarve naast elkaar
- Huren, kamperen en kosten: wat kost overwinteren? en winterhuur
- Zorg en verzekeringen: uw zorgverzekering tijdens het overwinteren
- Thuis geregeld: uw huis leeg tijdens de winter
- Het leven daar: uw eerste winter in het zuiden
Veelgestelde vragen
Moet ik als AOW'er aan de SVB melden dat ik overwinter?
Met alleen AOW niet. Een woordvoerder van de SVB zei in 2025 dat de SVB AOW'ers geen beperkingen oplegt voor vakanties. Hebt u een AIO-aanvulling, dan geldt wel een grens van 91 dagen per kalenderjaar.
Blijf ik voor zorg verzekerd als ik vier maanden weg ben?
Ja. Wie korter dan een jaar in het buitenland is, houdt zijn Nederlandse zorgverzekering. U krijgt vergoed wat dezelfde zorg in Nederland kost, en repatriëring loopt alleen via een reisverzekering of aanvullende verzekering.
Moet ik me inschrijven in Spanje als ik daar overwinter?
Alleen als u langer dan drie maanden blijft. Dan vraagt u binnen drie maanden na binnenkomst persoonlijk het registratiecertificaat voor EU-burgers aan, bij de Oficina de Extranjeros of de politie.
Wanneer moet ik me uitschrijven bij mijn gemeente?
Als u verwacht meer dan 8 maanden binnen een jaar buiten Nederland te zijn. Die maanden hoeven niet aaneengesloten te zijn, en een eigen huis in Nederland verandert daar niets aan.